Wieś Mroczków leży pomiędzy Bliżynem a Odrowążem. Na początku XVI stulecia wchodziła w skład parafii w Gowarczowie. Jak w wielu miejscowościach w tej okolicy tak i w Mroczkowie znajdowała się dymarka, przekształcona w 1778 przez księcia Michała Radziwiłła, mroczkowskiego dziedzica, w wielki piec. Przemysłowy charakter osady sprzyjał wzrostowi liczby ludności, a to z kolei wywoływało potrzebę budowy kościoła lub chociaż kaplicy, by zapewnić mieszkańcom dostęp do posług religijnych. Ksiądz Wiśniewski pisze, że pod rokiem 1762 natrafił na wzmiankę o istnieniu w Mroczkowie kaplicy, nie posiadającej jednak swojego uposażenia.
O istniejącej obecnie kaplicy tak pisze ksiądz Bastrzykowski: „Kiedy i przez kogo została zbudowana drewniana kaplica pod wezwaniem św. Rocha, nie wiadomo. Stoi samotnie na skraju wsi, stroną prezbiterialną zwrócona ku wschodowi, budowy w zrąb z drewna sosnowego, na planie pierścieniowym, wschodnim, nakryta kopulastym dachem z gontów modrzewiowych…. Zewnętrzna strona przedstawia całość miłą i wdzięczną, w otoczeniu modrzewi i innych drzew.” Nie wszystko tu jednak podoba się księdzu: „Nie można tego powiedzieć o wnętrzu wielce ubogim… Co tylko nowszego, wykonano niedbale i w rażącej sprzeczności z zewnętrzem. Mieszkańcy wioski przywiązani do starego zabytku, nie żałują ciężko zapracowanego grosza na jego podtrzymanie. Układ planu niemal identyczny z kościołkiem św. Zofii w Bliżynie, zwłaszcza co do szczegółów kruchty zachodniej i nawy”.
Istotnie. Podobieństwo pomiędzy obiektami z Bliżyna i Mroczkowa jest uderzające. Albo jeden z obiektów wzorowany był na drugim, albo wykonywała je nawet ta sama ekipa cieśli. Wiadomo, że bliżyńska kaplica powstała w roku 1818. Czy Mroczków jest jej późniejszą, nieco uproszczoną wersją, czy raczej Bliżyn wzbogaconą o finezję późniejszą wersją Mroczkowa? /miedzy obydwiema kaplicami są  takie różnice jak pomiędzy chłopska chatą a dworkiem szlachcica, podobnymi skalą, materiałem, detalem, ale odróżniającymi się „duchem i smakiem”/. Myślę, że różnice te najłatwiej dostrzec porównując  obie sygnaturki: prostą, nieco toporną z Mroczkowa i kopulastą, finezyjną  w Bliżynie. Z tym, że całe te rozważania ani o krok nie przybliżają odpowiedzi na pytanie: który obiekt zbudowano wcześniej? Może wskazówką, pozwalającą na przyznanie Mroczkowowi starszeństwa /a zarazem bycia „wzorcem”/ jest zapis z lustracji z lat 1826-8, gdzie stan kaplicy św. Rocha określono na średni. Ile lat potrzeba by idealny stan po zakończeniu budowy, przemienił się w średni? – chyba więcej niż 10-12 lat. Ale też sporządzający lustrację pomylił się w niej przynajmniej dwa razy /błąd w wezwaniu kaplicy i w usytuowaniu jej względem stron świata/ mógł więc pomylić się i po raz trzeci.
Od roku 1957 kaplica stała się kościołem parafialnym. W roku 1972 obiekt został rozbudowany. Dawną kruchtę zachodnią przedłużono i przekształcono w nawę, pojawiły się też boczne przybudówki i daszek nad wejściem. Niestety, wszystkie nowe elementy kaplicy wykonane zostały w stylu który nazwać by można „turystyczno – campingowym”, zdecydowanie psującym dotychczasową „wdzięczność”, o której z takim podziwem pisał ksiądz Bastrzykowski. A kaplica – gdy w pobliżu wybudowano nowy kościół – powróciła do swej pierwotnej funkcji.
Kaplica ma konstrukcję zrębową wykonaną z modrzewia. Nawa ma plan ośmioboku – lub raczej prostokąta o ściętych wszystkich narożnikach. Wschodnia, trójboczna część nawy pełni rolę prezbiterium, do niej przybudowana jest zakrystia i kruchta /dostawiona później/. Od frontu stoi dawna kruchta przekształcona w nawę, powiększona potem o nową kruchtę. Korpus nakryty jest ośmiopołaciowym, gontowym dachem, zwieńczonym czworoboczną, arkadkową sygnaturką.
Elewacje kaplicy pokryte są szalunkami z desek przybijanych pionowo i zwieńczone dość wydatnym gzymsem. Narożniki ośmiokąta opinają lisice.

Oznaczone: Autor: Roman Mirowski

Pozytywnie zakręcony pasjonat kielecczyzny, absolwent Politechniki Świętokrzyskiej. Fotografuje co nieco i jako tako. Opisuje jak umie i stara się uratować od zapomnienia wszystko co się da :)

Bez komentarza

Skomentuj

Blue Captcha Image

*

KORNECKI JAKUB – snycerz

Tekst prezentowany poniżej autorstwa J.L. Kaczkowskiego, został wydrukowany w publikacji pt. Pamiętnik Kielecki na rok zwyczajny 1874 pod red. ks. […]

CHMIELNIK – dawne miasto prywatne

Miasto położone jest na pograniczu Pogórza Szydłowskiego i Niecki Nidziańskiej nad rzeką Mruczą, u źródeł rzeki Schodniej (Wschodniej). Jego nazwa […]

Mirzec. Kapliczka św. Jana Nepomucena

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr Czasami można się zdziwić co jest pod warstwami farby. Przed … Po I jeszcze profil […]

Mokrsko Dolne. Renowacja baptysterium i chrzcielnicy Santi Gucciego

Zdjęcia: Grzegorz Wiatr Kościół w Mokrsku Dolnym z końca XIII w. pw Wniebowzięcia NMP. Przed i po renowacji. Jeszcze bez […]

Lisów. Epitafia Krasińskich

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr Historia jednego pocisku Czyli epitafia Krasińskich w Lisowie Kaplica Krasińskich w Lisowie. To tu leżą […]

Lisów. Ołtarz św. Barbary w Kaplicy Krasińskich w Lisowie

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr O takim jednym co Baśkę rozebrał Ta oto Barbara jest bardzo bardzo stara. Nie skłamię […]