Problem precyzyjnego określenia czasu budowy wąchockiego opactwa został niedawno bardzo ułatwiony dzięki odkryciu na jednym z ciosów fasady kościoła sygnatury architekta, Brata Simona. Ten sam artysta prowadził budowę cysterskiego kościoła w Casamari w Italii, konsekrowanego w 1217 roku. Z innych dokumentów wiadomo, że Brat Simon kierował pracami w San Galgano. Wobec tego w Wąchocku i w Koprzywnicy, gdzie także podpisał się swym imieniem, przebywać mógł w okresie pomiędzy rokiem 1217 a 1239. Tak więc wpływy francuskie dotarły do Wąchocka poprzez Italię a dwubarwny wątek murów kościoła, gdzie na przemian zastosowano warstwy różowego i żółtego piaskowca, świadczą o toskańskim pochodzeniu Brata Simona.
Wąchocki kościół pod wezwaniem NMP i ś. Floriana jest trzynawową bazyliką filarową o trójprzęsłowym korpusie, z transeptem i jednoprzęsłowym prezbiterium ujętym w bliźnie kaplice, otwarte do transeptu. Krzyżowo-żebrowe sklepienia opierają się na ostrołukowych gurtach opartych w nawach bocznych na przyściennych filarach a w nawie głównej na nadwieszonych półkolumnach z głowicami o motywach liściastych. Otwory okienne są niewielkie i zamknięte półkoliście. Dodatkowe światło dochodzi do wnętrza poprzez okna rozetowe, pozbawione jednak maswerków.
Układ przylegającego do kościoła klasztoru jest całkowicie zgodny z zasadami architektury cystersów. Pomieszczenia położone są wokół wirydarza i opasującego go krużganka. W Wąchocku zachował się znakomicie kapitularz chyba zbyt skromnie nazywany najpiękniejszym w Małopolsce. Sądzę, że śmiało nazwać go można jednym z najpiękniejszych w Europie. Jak opowiadał mi Brat Albert, „panujący” nad klasztorną furtą i zajmujący się także oprowadzaniem turystów, niedawno zwiedzał klasztor francuski ksiądz, który nie mogąc się napatrzeć na piękno zastygłe w kamiennej architekturze wąchockiego klasztoru, z zazdrością stwierdził, że we Francji, bądź co bądź ojczyźnie cystersów, takie wspaniałości w tak czystej postaci nie zachowały się.
Kapitularz nakryty jest 9-przęsłowym sklepieniem krzyżowo-żebrowym opartym na półkolistych gurtach, podtrzymywanych przez 4 kolumny o głowicach z motywami roślinnymi i podobnie zdobionych wspornikach przyściennych. W tym samym, wschodnim, skrzydle warta zwiedzenia jest także fraternia o sklepieniu wspartym na jednym, umieszczonym w środku pomieszczenia, filarze. W południowym skrzydle podziw budzi refektarz nakryty trójprzęsłowym sklepieniem o rozpiętości większej niż sklepienie głównej nawy kościoła.
Wąchockie opactwo nie ustrzegło się, jak większość zabytkowych obiektów, przebudów i przeróbek. Na szczęście w przypadku Wąchocka nie były to zmiany zbyt negatywnie odbijające się na wcześniejszych rozwiązaniach. W kościele,  w południowym ramieniu transeptu pojawiła się w wieku XVII empora; także wyposażenie wnętrza jest barokowe i rokokowe. Skrzydła klasztoru przebudowano – zachodnie dość gruntownie, a południowe częściowo – w pierwszej połowie XVII wieku. Dostawiono czworoboczną wieżę tzw. Rakoczego a elewacje podzielono głębokimi wnękami arkadowymi. Mimo tych zmian, opactwo w Wąchocku nadal jest obiektem należącym do grupy najcenniejszych zabytków nie tylko polskiego, ale także europejskiego dziedzictwa.

Oznaczone: Autor: Roman Mirowski

Pozytywnie zakręcony pasjonat kielecczyzny, absolwent Politechniki Świętokrzyskiej. Fotografuje co nieco i jako tako. Opisuje jak umie i stara się uratować od zapomnienia wszystko co się da :)

Bez komentarza

Skomentuj

Blue Captcha Image

*

MALICKI JÓZEF (1893-1953)

Józef Malicki urodził się 15 stycznia 1893 r. w Krasocinie, był synem Kazimierza i Katarzyny z Łapotów, którzy wzięli ślub […]

BORKOWSKI JAN WIKTOR (1885-1956)

Jan Wiktor Borkowski (wł. Jan Wiktor Dunin-Borkowski h. Łabędź) urodził się 7 czerwca 1885 r. w Dąbrowie Górniczej, był synem […]

MALSKA FLORENTYNA Z ZIELIŃSKICH i MALSKI KAROL

Prezentowany tekst jest rozszerzoną wersją opublikowanego na łamach czasopisma „Świętokrzyskie” Niewiele osób zapisało się w dziejach Kielc w tak chwalebny […]

JANOTA BZOWSKI JERZY (1906-1941)

Autor: Grzegorz Dąbrowski, Adam Malicki   Ziemia Włoszczowska ma wielu bohaterów o których pamięć warto podtrzymywać i upowszechniać wśród kolejnych […]

TEREK STANISŁAW – kowal z Kossowa

Stanisław Terek urodził się 20 kwietnia 1914 r. w Kossowie, a jego rodzicami byli Antoni (ur. 1876, zm. 1947) i […]

KORNECKI JAKUB – snycerz

Tekst prezentowany poniżej autorstwa J.L. Kaczkowskiego, został wydrukowany w publikacji pt. Pamiętnik Kielecki na rok zwyczajny 1874 pod red. ks. […]