Góra Witosławska. Drewniana kaplica p.w. Zesłania Ducha Świętego

Kaplica stoi około pół kilometra na południe od wsi Roztylice (dojazd od szosy Nowa Słupia – Ostrowiec Świętokrzyski) i o ponad 100 metrów od niej wyżej, na zboczu Witosławskiej Góry. Można też do niej dotrzeć od szosy Łagów – Opatów: odległość to około 4 kilometry na północ od wsi Stary Nieskurzów.
Góra Witosławska już w czasach pogańskich była miejscem kultowym i być może dlatego w XV stuleciu benedyktyni ze Świętego Krzyża, do których ziemie te należały, zbudowali tu kaplicę pod wezwaniem Zesłania Ducha Św. Kaplica „neutralizowała” działania pogańskich, „nieczystych mocy”, a prócz tego, w dniu odpustu w Zielone Świątki przyciągała tutaj mnóstwo wiernych. Ksiądz Bastrzykowski przytacza legendę „wyjaśniającą” genezę powstania kaplicy. Miał ją zbudować niejaki Jazłowiecki herbu Abdank, który: …słynął w młodych latach jako siłacz awanturnik rozpustnik i opój”, będąc wraz z bandą podobnych mu kompanionów postrachem okolicy. Nareszcie tknięty wyrzutami sumienia, zbudował na górze pod Witosławicami kaplicę wśród dzikiej i nieprzystępnej puszczy (…) Resztę dni życia pędził w surowej pokucie i pełnieniu dobrych uczynków... .
Stojąca tu obecnie kaplica pochodzi z wieku XVIII – ściślej: tak datowane jest jej prezbiterium, być może zbudowane na miejscu starszego obiektu.
Zamiar rozbudowy zgłaszał w pierwszych latach XIX stulecia Jan Mierzwiński, pustelnik – franciszkański laik, który przy kaplicy zamieszkiwał i dbał o nią. Nie trudno się domyślić, że nie posiadał on ani grosza, a do budowy nie wystarczają same dobre chęci. Dostawiona do prezbiterium nawa powstała w 1. połowie XIX stulecia dzięki funduszom Antoniego Libiszowskiego (właściciela Jeleniowa i Witosławic napoleońskiego oficera, który zakończył służbę wojskową w stopniu pułkownika, kawalera Virtuti Militari i Legii Honorowej) oraz Władysława Jasieńskiego (dziedzica pobliskiej wsi Boksyce). Obecny, dobry stan techniczny kaplica zawdzięcza gruntownemu i starannemu remontowi, dokonanemu w roku 1994.
Kaplica stoi na zboczu góry, na niewielkiej polanie – platformie otoczonej drzewami. Jej prezbiterium zamiast na wschód, skierowane jest na południe – ukształtowanie terenu wykluczało inne usytuowanie. Prezbiterium, które kiedyś stanowiło samodzielny obiekt, zamknięte jest pięciobocznie. Nowszy od niego korpus jest szerszy, trójnawowy, z nawami oddzielonymi drewnianymi słupami – kolumnami, ustawionymi po trzy w rzędzie. Przed wejściem kilkadziesiąt lat temu zbudowano ganek, którego dwa słupki wspierają dwuspadowy daszek.
Prezbiterium ma konstrukcję zrębową, zaś korpus mieszaną: zrębową i sumikowo – łątkową w ścianach podłużnych. Dachy mają bardzo prostą więźbę: krokwiowo – belkową oraz gontowe pobicie. Nad korpusem rozpościera się dach dwuspadowy, nad prezbiterium nieco niższy, od strony południowej przechodzący w pięciopołaciowy. Nad dachami góruje dość prymitywna sygnaturka, pokryta blachą. Wnętrza kaplicy są dość surowe; nakrywają je płaskie stropy. Także jej wyposażenie nie wyróżnia się niczym szczególnym. Ale w pełni rekompensują tę niemal spartańską surowość kaplicy: niezwykłość miejsca gdzie ją zbudowano unikalność nastroju wywoływanego wspólnie przez krajobraz i kaplicę, stanowiącą jego integralną część.

Oznaczone: Autor: Roman Mirowski

Pozytywnie zakręcony pasjonat kielecczyzny, absolwent Politechniki Świętokrzyskiej. Fotografuje co nieco i jako tako. Opisuje jak umie i stara się uratować od zapomnienia wszystko co się da :)

Bez komentarza

Skomentuj

Blue Captcha Image

*

KORNECKI JAKUB – snycerz

Tekst prezentowany poniżej autorstwa J.L. Kaczkowskiego, został wydrukowany w publikacji pt. Pamiętnik Kielecki na rok zwyczajny 1874 pod red. ks. […]

CHMIELNIK – dawne miasto prywatne

Miasto położone jest na pograniczu Pogórza Szydłowskiego i Niecki Nidziańskiej nad rzeką Mruczą, u źródeł rzeki Schodniej (Wschodniej). Jego nazwa […]

Mirzec. Kapliczka św. Jana Nepomucena

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr Czasami można się zdziwić co jest pod warstwami farby. Przed … Po I jeszcze profil […]

Mokrsko Dolne. Renowacja baptysterium i chrzcielnicy Santi Gucciego

Zdjęcia: Grzegorz Wiatr Kościół w Mokrsku Dolnym z końca XIII w. pw Wniebowzięcia NMP. Przed i po renowacji. Jeszcze bez […]

Lisów. Epitafia Krasińskich

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr Historia jednego pocisku Czyli epitafia Krasińskich w Lisowie Kaplica Krasińskich w Lisowie. To tu leżą […]

Lisów. Ołtarz św. Barbary w Kaplicy Krasińskich w Lisowie

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr O takim jednym co Baśkę rozebrał Ta oto Barbara jest bardzo bardzo stara. Nie skłamię […]