Niedawno Waśniów obchodził jubileusz osiemsetpięćdziesięciolecia. Oparto się na wzmiance w dokumencie z roku 1145, w którym wdowa po Bolesławie Krzywoustym, Salomea, nadała wieś katedrze gnieźnieńskiej W następnym roku – kolejna wzmianka, dotycząca tym razem targu w Waśniowie, oraz trzecia, w roku 1147, gdzie osadę wymienia się w papieskiej bulli. Niestety, niektórzy historycy twierdzą, że podobno dwa pierwsze dokumenty są falsyfikatami. Potem wieś przeszła na własność klasztoru kanoników regularnych w Trzemesznie. W roku 1351 król Kazimierz Wielki nadał osadzie prawo średzkie, co wcale jednak nie było równoznaczne z lokacją miasta. Z braku zachowanych dokumentów data lokacji pozostaje nieznana, można jednak przyjąć, że miała ona miejsce w 2. połowie wieku XIV lub w 1. połowie XV. W roku 1432, drogą wymiany, Waśniów otrzymali cystersi z Wąchocka. Dzięki ich wstawiennictwu król nadał miastu prawo do dwóch jarmarków. W roku 1523 Waśniów płonął – aby go szybciej odbudować, król na lat dziesięć zwolnił miasto od wszelkich należnych mu podatków. Prawa miejskie Waśniów utracił w roku 1869. Dzisiaj jest wsią, ale za to siedzibą władz gminy.
Herbem Waśniowa jest biały łabędź. Według legendy, mieszkańcy Waśniowa schronili się w lasach przed najazdem Tatarów. Kiedy powrócili, osada była spalona, a jedyną żywa istotą, którą w niej zastali, był biały łabędź pływający po czerwonych wodach stawu, czerwonych bo odbijających purpurę trawionych pożogą zabudowań. Stąd wziąć się miał herb i jego kolory.
Patronami parafialnego kościoła są św. św. Piotr i Paweł. Pierwotny kościół istniał już w XII stuleciu. Z całą pewnością parafia była funkcjonowała tu już w 1. ćwierci XIV stulecia – dowodem na to są ówczesne spisy świętopietrza. Obecną, późnorenesansową świątynię zbudował w roku 1656 ksiądz Benedykt Delegowicz. W dniu 8 czerwca 1727 w waśniowski kościół uderzył piorun, powodując pożar. Po pożarze kościół odbudowano, a w roku 1882 rozbudowano.
Jest on budowlą orientowaną, wymurowaną z kamienia i pokrytą tynkiem. Przed rozbudową nawa była trójprzęsłowa. Przy środkowym przęśle, po obu jego stronach, dostawiono prostokątne kaplice: od północy większą, od południa mniejszą, z przylegającą do niej od zachodu kruchtą. W roku 1882 nawę przedłużono w kierunku zachodnim o dwa przęsła. Prezbiterium jest kwadratowe, a od nawy węższe i niższe. Od północy jest do niego dobudowana (znacznie nowsza) zakrystia , zamknięta wielobocznie. Wnętrza nakrywają sklepienia: w prezbiterium krzyżowe, w nawie i w kaplicach kolebkowe z lunetami. Sklepienia pokryte są delikatną dekoracją stiukową typu żebrowo- ramowego, z uskrzydlonymi główkami puttów. We wschodnim szczycie kościoła „na facjacie stoi figura św. Piotra Apostoła”.
Wyposażenie wnętrza jest barokowe (ambona, krucyfiks na otworze tęczowym, ławki) i rokokowe (ołtarz główny, ołtarze boczne, ołtarze kaplic). O obrazach umieszczonych w kościele ksiądz Wiśniewski wyraża się raczej źle. Szczególnie o zdobiących kaplicę, a przedstawiających św. św. Piotra i Pawła, Annę i Antoniego, pisząc iż są „marnego pędzla”
Z ciekawostek dotyczących historii polskiej literatury, należy odnotować, iż obo Waśniowa, w obecnie już nie istniejącym folwarku Gaj urodził się w roku 1633 poeta Wespazjan Kochowski, który potem, po podziale ojcowizny, przeniósł się do wsi Goleniowy w pobliżu Szczekocin.

Oznaczone: Autor: Roman Mirowski

Pozytywnie zakręcony pasjonat kielecczyzny, absolwent Politechniki Świętokrzyskiej. Fotografuje co nieco i jako tako. Opisuje jak umie i stara się uratować od zapomnienia wszystko co się da :)

One Response to “WAŚNIÓW Kościół parafialny. Gmina Waśniów, powiat ostrowiecki.” Subscribe

  1. edward 12 lipca 2014 at 12:26 #

    Ja jestem pasjonatem historii i wiem,ze pierwsze wzmianki o Wasniowie juz byly w dokumencie książęcym BoolesławaIII Krzywoustego- testament jego został sporządzony za życia w roku1136 /zm.1138/ w którym to jest zapis dla wdowy t,z, posag wdowi Salomei w którym to dokumencie zapisał m,in. Ziemię Lęczycką, Ziemię Sieradzką a także Waśniów karczmy i targowisko,Syn ich MIeszko III Stary był wykonawcą tego testamentu i a także testamentu matki gdyż po jej śmierci on wykonuje wolę i nadania Waśniowa targowiska,karczm, klasztorowi Kanoników Regularnych w Trzemesznie inne dane świadczą też że Waśniów ma już 1000 lat historii wychodząc z założenia obchodzonego Milenium świątyni na Sw. Krzyżu powstałej za czasów Mieszka I i jego żony Dobrawy w 1006 roku.

Skomentuj

Blue Captcha Image

*

KORNECKI JAKUB – snycerz

Tekst prezentowany poniżej autorstwa J.L. Kaczkowskiego, został wydrukowany w publikacji pt. Pamiętnik Kielecki na rok zwyczajny 1874 pod red. ks. […]

CHMIELNIK – dawne miasto prywatne

Miasto położone jest na pograniczu Pogórza Szydłowskiego i Niecki Nidziańskiej nad rzeką Mruczą, u źródeł rzeki Schodniej (Wschodniej). Jego nazwa […]

Mirzec. Kapliczka św. Jana Nepomucena

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr Czasami można się zdziwić co jest pod warstwami farby. Przed … Po I jeszcze profil […]

Mokrsko Dolne. Renowacja baptysterium i chrzcielnicy Santi Gucciego

Zdjęcia: Grzegorz Wiatr Kościół w Mokrsku Dolnym z końca XIII w. pw Wniebowzięcia NMP. Przed i po renowacji. Jeszcze bez […]

Lisów. Epitafia Krasińskich

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr Historia jednego pocisku Czyli epitafia Krasińskich w Lisowie Kaplica Krasińskich w Lisowie. To tu leżą […]

Lisów. Ołtarz św. Barbary w Kaplicy Krasińskich w Lisowie

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Wiatr O takim jednym co Baśkę rozebrał Ta oto Barbara jest bardzo bardzo stara. Nie skłamię […]